Veel mensen hebben het over duurzaamheid en hoe belangrijk het is om lege ritten in het wegtransport terug te dringen. Maar weet je ook waarom?
Ga naar een willekeurige logistieke conferentie of open een nieuwsbrief uit de sector, en je ziet het woord duurzaamheid overal opduiken. We horen voortdurend dat minder lege kilometers goed is voor de planeet. En dat klopt. Laten we echter eerlijk zijn: als de planeet redden de enige drijfveer was, reden er niet nog steeds 36 miljard lege kilometers per jaar door Europa.
De echte reden waarom lege ritten de ultieme crisis in het B2B-transport vormen, is niet alleen de CO₂-voetafdruk. Het is een enorme verborgen financiële aderlating voor je dagelijkse bedrijfsvoering.
Meer dan een vijfde van alle vrachtkilometers over de weg in Europa (21,6 procent), wordt afgelegd door compleet lege voertuigen. Dat is niet alleen een milieuprobleem, maar een structurele tekortkoming die marges opvreet, chauffeursuren verspilt en de vrachtprijzen voor iedereen opdrijft.
Wil je begrijpen waarom lege ritten je toeleveringsketen ondermijnen, dan is het tijd om verder te kijken dan de groene krantenkoppen en je te verdiepen in de werkelijke kosten.
Een lege vrachtwagen is geen goedkoop probleem
In de logistieke planning bestaat een gevaarlijke aanname: een lege vrachtwagen is een relatief goedkoop probleem. De redenering luidt dan ‘de vrachtwagen moet toch terug, en leeg verbruikt hij tenminste minder diesel.’ Die manier van denken kost bedrijven wekelijks duizenden euro's.
Volgens gegevens van het Comité National Routier bedragen de directe kilometerkosten voor een leeg rijdende 44-tons vrachtwagencombinatie ongeveer 0,57 euro per kilometer. Dit bedrag bestaat uit kosten als brandstof, banden, onderhoud en tol.
Maar een vrachtwagen rijdt niet alleen. Tel je het uurloon van de chauffeur, de afschrijving van de uitrusting, de verzekering en de administratieve overheadkosten mee, dan stijgt de werkelijke economische last van dat voertuig op het netwerk naar ongeveer 1,61 euro per kilometer.
We geven je hieronder een berekening wat er met je geld gebeurt bij een standaard lege rit van 250 kilometer:
|
Soort kosten |
Wat dit betekent |
Wat het kost |
|
Directe contante kosten |
Het absolute minimum aan brandstof en banden om de vrachtwagen terug te rijden |
Ongeveer 143 euro |
|
Totale toegerekende kosten |
De werkelijke economische kosten van een chauffeur en vrachtwagen in niet-inkomstengenerend werk |
Ongeveer 402,50 euro |
Die lege rit levert niks op. Dat betekent dat de betaalde ritten ook die van de terugweg moeten dekken. Dus rijdt een vervoerder een kwart van de tijd leeg op nationale routes, dan stijgt het break-even-tarief op de beladen ritten van 1,61 naar 2,17 euro per kilometer.
Je betaalt voor die lege rit, of de rit nu op je factuur staat of verborgen zit in een te hoge vrachtprijs.
Verspilling van menselijk kapitaal
Geld weggooien is pijnlijk, maar menselijk kapitaal verspillen is nog veel erger, en al helemaal in deze tijden.
De International Road Transport Union meldt ongeveer 426.000 openstaande vacatures voor vrachtwagenchauffeurs in Europa. Bovendien gaan naar verwachting meer dan 3,4 miljoen vrachtwagenchauffeurs de komende vijf jaar met pensioen.
Bij zo'n chauffeurstekort is een lege kilometer niet langer alleen een financieel verlies maar een overduidelijke systeemfout. Elk uur dat een chauffeur met een lege vrachtwagen over de snelweg rijdt, verdwijnt er een uur aan capaciteit volledig uit de Europese toeleveringsketen. We verspillen een schaarse, kostbare menselijke hulpbron aan lege ritten en daardoor wordt het lastiger om leveringen op tijd te garanderen en de keten efficiënt draaiende te houden.
Versnipperde planning als grote boosdoener
Een zekere mate van lege ritten hoort erbij: havens importeren enorme volumes die verspreid moeten worden, bouwplaatsen halen grondstoffen in één richting op en sturen niets terug.
Maar het overgrote deel van de lege kilometers in Europa ontstaat door versnipperde planning, losse spreadsheets en een gebrek aan realtime zichtbaarheid.
De oplossing zit in samenwerken en slimmer plannen met data, in plaats van ieder voor zich.
- Vrachtconsolidatie bundelt asymmetrische transportroutes zodat de heenreis van het ene bedrijf op natuurlijke wijze de retourlogistiek van een ander dekt.
- Backloading betekent dat je strakke corridors ontwerpt waar retourladingen worden vastgelegd en algoritmisch gematcht voordat het voertuig de vertrekplaats verlaat.
- Gecentraliseerde controle geeft je realtime netwerkinzicht om het langeafstandsvervoer bij duizenden vervoerders tegelijk te optimaliseren.
Vrachtconsolidatie verbindt bedrijven met tegengestelde transportroutes. Door hun trajecten te overlappen, gaat de heenreis van het ene bedrijf soepel over in de terugreis van het andere.
Backloading betekent dat je terugritten vastlegt en matcht via slimme algoritmen, nog voordat een voertuig de vertrekplaats verlaat. Zo rijden chauffeurs nooit meer met een lege vrachtwagen terug.
Gecentraliseerde controle geeft je volledig realtime inzicht in het netwerk. Zo coördineer en optimaliseer je het langeafstandsvervoer bij duizenden vervoerders tegelijk.
Lege ritten terugdringen is de snelste manier om je kosten te verlagen en je capaciteit te beschermen. Wie lege ritten serieus neemt en als operationeel probleem beschouwt – en niet als duurzaamheidsvinkje –, zet de eerste stap naar echte kostenbesparingen
